Terminologiya — GRP.uz

GRPGross Rating PointTV

Reklama kampaniyasining umumiy reytingi — barcha chiqishlardagi reytinglar yig'indisi. Qayta ko'rishlarni hisobga olmagan holda umumiy kontaktlar hajmini ko'rsatadi.

3 chiqish: 5% + 7% + 4% → GRP = 16. Bir kishi reklamani uch marta ko'rgan bo'lishi mumkin — bu 16% noyob qamrov emas.

Факт: телеаудиторию в Узбекистане с 2018 года измеряет пиплметровая панель Kantar Research.

TRPTarget Rating PointTV

Maqsadli auditoriya orasidagi reyting. Muhimi — reklamani necha kishi ko'rgani emas, balki to'g'ri odamlar ko'rganimi.

Bolalar ovqatlanishi reklamasi 25–40 yoshli onalar orasida TRP bo'yicha o'lchanadi, umumiy aholi orasida GRP bo'yicha emas.

ReachQamrovBarcha kanallar

Reklamani kamida bir marta ko'rgan maqsadli auditoriyaning noyob vakillar ulushi. % yoki mingda ifodalanadi.

1 mln maqsadli auditoriya bilan 60% Reach = 600 000 noyob kontakt.

FrequencyChastotaBarcha kanallar

Bir kishiga to'g'ri keladigan o'rtacha reklama kontaktlari soni. GRP ÷ Reach = Chastota.

GRP 200 / Reach 40% → Chastota = 5. Qamrov qilingan har bir kishi reklamani 5 marta ko'rgan.

CPMMingta narxTV / Digital

1000 ta kontakt narxi. Kanallarni narx bo'yicha solishtirish uchun universal ko'rsatkich.

Byudjet 5 000 000 so'm, 2 500 000 ta ko'rsatma → CPM = 2 000 so'm.

CTRBosish darajasiDigital

Reklamani ko'rganlar orasidan bosganlar foizi. Qiziqishni o'lchaydi.

10 000 ta ko'rsatma, 150 ta bosish → CTR = 1,5%. O'rtacha banner CTR: 0,1–0,3%.

CPAHarakat narxiDigital

Bitta maqsadli harakat narxi — xarid, ro'yxatdan o'tish yoki lid. Samarali reklama asosiy ko'rsatkichi.

Byudjet 1 000 000 so'm, 50 ta lid → CPA = 20 000 so'm/lid.

ROASReklama samaradorligiDigital

Reklama xarajatlaridan daromad. ROAS = Daromad ÷ Byudjet × 100%.

Byudjet 2 mln so'm, daromad 10 mln so'm → ROAS = 500%. Har 1 so'm reklamaga — 5 so'm daromad.

SOVOvoz ulushiBarcha kanallar

Brendning o'z kategoriyasidagi reklama mavjudligi ulushi. SOV bozor ulushidan yuqori → o'sish.

Barcha banklar TVga 10 mlrd sarfladi. Siz 2 mlrd sarfladingiz → SOV = 20%.

AffinityAffiniti indeksiTV / Tadqiqot

Kanal yoki dastur auditoriyasi brendning maqsadli auditoriyasiga qanchalik mos kelishi. Affiniti > 100 — o'rtachadan yaxshiroq.

Maqsadli auditoriya — 25–44 yoshli erkaklar. Sport kanali Affinitisi = 180 → auditoriya o'rtacha TVga nisbatan ikki baravar ko'proq erkak.

ViewabilityKo'rinuvchanlikDigital

Reklama ekranning ko'rinadigan sohasida bo'lgan taassurotlar foizi. IAB standarti: banner maydonining 50% kamida 1 soniya ko'rinadi.

Ko'rinuvchanlik 50% dan past — pul ekrandan tashqarida ketmoqda. Yaxshi asos: 70%+.

OTSKo'rish imkoniyatiOOH

Joylashtirilgan davr mobaynida tashqi reklama bilan potentsial kontaktlar soni.

Reklama taxtasi: kuniga 50 000 avtomobil × 30 kun = 1 500 000 OTS. Potentsial, kafolatlanmagan.

Brand EquityBrend kapitaliStrategy

Iste'molchilar idrokidagi brendning umumiy qiymati — xabardorlik, assotsiatsiyalar, sadoqat va sezilgan sifat.

Nike va oddiy krossovkalar: bir xil ishlab chiqarish, turli narx. Farq — bu Brand Equity.

Customer JourneyMijoz yo'liUX

Birinchi ehtiyojni anglashidan to takroriy xarid va tavsiyagacha xaridorning brend bilan barcha kontakt nuqtalari.

Banner → sayt → sharhlar → savat → email → takroriy xarid — bu Customer Journey.

Conversion RateKonversiya darajasiPerformance

Maqsadli harakatni amalga oshirish imkoniyati bo'lganlar orasidan haqiqatan bajarganlar foizi.

500 ta sayt tashrifi, 25 ta xarid → Konversiya = 5%.

PositioningPozitsionlashStrategy

Brendning maqsadli auditoriya ongidagi raqiblarga nisbatan o'rni — brend qanday qabul qilinishini xohlaydi.

Volvo = xavfsizlik. BMW = haydash zavqi. Bir segmentda turli pozitsionlash.

SegmentationSegmentatsiyaStrategy

Aniqroq marketing uchun bozor yoki auditoriyani umumiy belgilarga ko'ra guruhlarga bo'lish.

Bank mijozlarni talabalar, yosh oilalar va bizneslarga bo'ladi — har biriga turli mahsulotlar taklif etadi.

NPSSodiqlik indeksiResearch

Net Promoter Score — brendni tavsiya qilishga tayorlik ko'rsatkichi. Promoterlar (9–10) minus Tanqidchilar (0–6). Diapazon: −100 dan +100 gacha.

Promoterlar 60% − Tanqidchilar 10% → NPS = 50. 50 dan yuqori — ajoyib natija.

Content MarketingKontent-marketingDigital

Mahsulotni bevosita reklama qilmasdan auditoriyani jalb etish uchun foydali kontent yaratish va tarqatish.

Bank shaxsiy moliya haqida YouTube kanalini yuritadi. Ko'rishlar → ishonch → mijozlar.

FunnelSavdo hunisiStrategy

Xaridorning xabardorlikdan (huni yuqori qismi) xaridgacha (pastki qism) yo'l modeli. Har bosqichning o'z metrikalari bor.

Xabardorlik → Qiziqish → Ko'rib chiqish → Xarid. Har bosqichda auditoriya to'kiladi — marketing vazifasi: yo'qotishlarni kamaytirish.

Market ShareBozor ulushiResearch

Brendning kategoriya bo'yicha umumiy bozor hajmidagi sotuvlari foizi. Raqobat pozitsiyasining asosiy ko'rsatkichi.

O'zbekistondagi shampun bozori — 100 mlrd so'm. Brend 12 mlrd ga sotdi → Bozor ulushi = 12%.

LTVMijozning umrboqiy qiymatiPerformance

Lifetime Value — kompaniya bilan munosabat davomida bir mijozdan ko'riladigan prognoz foyda. Jalb byudjetiga yondashuvni o'zgartiradi.

Mijoz oyiga 50 000 so'm to'laydi, 24 oy qoladi → LTV = 1 200 000 so'm. Jalb 300 000 turadigan bo'lsa — bu foydali.

ESOVExcess Share of VoiceTadqiqotlar

Brend reklama ovozi ulushining (SOV) uning bozor ulushidan oshib ketishi. O'sishning eng isbotlangan prediktori: ijobiy ESOV'ga ega brendlar o'sadi, salbiysi esa bozor ulushini yo'qotadi (IPA, Binet & Field tadqiqotlari).

Bozor ulushi 10%, ovoz ulushi 16% → ESOV = +6. Boshqa shartlar teng bo'lganda bu yiliga taxminan +0,5% bozor ulushini beradi.

SoSShare of SearchDigital

Kategoriya bo'yicha umumiy qidiruvlar hajmida brend qidiruv so'rovlarining ulushi. Bozor ulushini 6–12 oy oldindan bashorat qiladi va Google Trends orqali bepul o'lchanadi.

Bir oyda 100 ming smartfon qidiruvidan 18 mingi sizning brendingizga to'g'ri keladi → Share of Search = 18%. Ko'rsatkichning barqaror o'sishi sotuvlar o'sishidan darak beradi.

Reach 3+Effective ReachTV

Reklamani kamida samarali sondagi marta (odatda uch va undan ko'p) ko'rgan auditoriya ulushi. Bitta kontakt brend haqida xotira shakllantirishi kamdan-kam uchraydi, shuning uchun kampaniyani Reach 1+ bo'yicha emas, 3+ qamrov bo'yicha rejalashtirish to'g'ri.

Reach 1+ = 70%, ammo Reach 3+ = 32% → kampaniya auditoriyaning faqat uchdan birini samarali chastotagacha yetkazdi.

iROASIncrementalityDigital

Reklama yaratgan sotuvlar o'sishi — reklamasiz stsenariy bilan taqqoslaganda (nazorat guruhi bilan test). Kanalning haqiqiy effektini reklamasiz ham baribir sodir bo'ladigan sotuvlardan ajratadi.

Retargeting ROAS 800% deb hisobot beradi, ammo nazorat guruhi bilan test iROAS 110% ko'rsatadi → kanal deyarli yangi sotuv yaratmayapti.

MERMarketing Efficiency RatioTadqiqotlar

Kompaniyaning butun tushumi davrdagi butun marketing byudjetiga bo'linadi. Qo'pol, lekin halol "yuqoridan" metrika: kanallar o'rtasidagi atributsiya bahslari o'rniga bitta raqam.

Tushum 4 mlrd so'm, marketing 500 mln so'm → MER = 8. Byudjet o'sayotgan bo'lsa-yu, MER pasaysa — qaytim kamaymoqda.

LTV:CACLTV to CAC RatioTadqiqotlar

Mijozning umrbod qiymati (LTV) uni jalb qilish narxiga (CAC) nisbati. O'sish o'zini oqlayaptimi yo'qligini ko'rsatadi: qiymat 3 dan past bo'lsa, jalb qilish foydani yeb qo'yadi.

Mijoz ikki yilda 1,8 mln so'm keltiradi, uni jalb qilish 450 ming so'mga tushadi → LTV:CAC = 4, o'sishni tezlashtirish mumkin.

APMAttention MetricsDigital

Rasmiy "ko'rinish" (viewability) o'rniga reklamaga qaratilgan faol diqqat soniyalari. Ikki soniyalik haqiqiy diqqat ko'rinadigan, lekin e'tiborsiz qoldirilgan o'n soniyalik ko'rsatuvdan ko'ra ko'proq brend xotirasini yaratadi.

CPM'i bir xil ikkita joylashuv: 0,8 soniya diqqat 2,5 soniyaga qarshi → ikkinchisi bir xil narxda esda qolish bo'yicha uch barobar samaraliroq.

WearoutCreative WearoutTV

Kreativning eskirish chegarasi: rolikni qo'shimcha ko'rsatishlar effektni oshirmay qo'yib, auditoriyani bezdira boshlaydigan payt. Javob va taniqlik dinamikasi orqali kuzatiladi.

Bir xil qamrovda rolik CTR'i 1,2% dan 0,8% ga tushdi (cho'qqidan minus 30%) → kreativ eskirgan, rotatsiya kerak.

Brand LiftBrand LiftTadqiqotlar

Kampaniyadan oldin va keyin o'tkazilgan so'rovlar orqali o'lchangan taniqlik, reklamaning esda qolishi yoki sotib olish niyatidagi o'sish. Qamrov reklamasining effektini to'g'ridan-to'g'ri javobsiz baholashning yagona usuli.

Kampaniyadan oldin brendni so'ralganlarning 22% bilar edi, keyin — 31% → taniqlik bo'yicha Brand Lift +9 f.p. (foiz punkti).