Эмне үчүн маркетинг рыногуна жалпы тил керек

Батыр Латыпов — BMGroup тең негиздөөчүсү, жарнамалык кампанияларды уюштурууда жана маркетингде 30+ жылдык тажрыйба. Базардын кесиптик стандарттарын калыптандыруу долбоорунун демилгечиси.

Базарда эмне болуп жатат?

Типтүү кырдаалды элестетиңиз: компания «PR-кампания» заказ кылат. Агенттик медиа жайгаштырууларды жүргүзөт, ал эми Кардар ММКда жарыялоолорду күтөт. Натыйжада — эки тарап тең туура деп эсептегенин жасады. Экөө тең туура экенине ишенишет. Жана экөө тең натыйжага нааразы.

Бул бирдиктүү учур эмес. Бул тутумдук окуя. Базалык терминдер — PR, маркетинг, жарнама, брендинг, коммуникация — ар башкача түшүнүлгөндө, макулдашууну да, натыйжаны да чынчыл бекитүүгө мүмкүн эмес.

Рынок системалуу иштеп жатабы?

Иштейт. Бирок мындай иштин баасы акыры болгондон кымбатыраак түшөт.

Тараптар тапшырманы ар башкача түшүнгөн сайын — тактоого убакыт кетет. Натыйжа ар башка критерийлер менен бааланганда — талаш-тартыштар пайда болот. Эрежелер ачык болбогондо — мыктысы эмес, конкреттүү учурда жакшыраак сүйлөшкөнү утат.

Базар иштейт — бирок өсүүгө жөнөтүүгө боло турган ресурстарды бекерге сарпташууда.

Демилге эмнеден турат?

Төмөнкүлөр бар чөйрөнү түзүүдөн:

• бирдиктүү кесиптик тил колдонулат
• иштин натыйжасын баалоого түшүнүктүү мамилелер колдонулат
• бардык катышуучулардын үзгүлтүксүз диалогу үчүн аянтча бар

Жогортон жөнгө салуучу эмес. Декларациялар эмес. Жандуу кесиптик процесс.

Ким катышышы керек?

Базардын бардык тараптары: бизнес-заказчылар, агенттиктер, көз каранды эмес адистер, билим берүү структуралары. Зарыл болгондо — мамлекеттик институттар.

Негизги принцип: бул калгандарга мажбурланган бирөөнүн позициясы эмес. Бул жалпы түшүнүктү жараткан диалог.

Сайттагы стандарттар эмес, эмнеге жандуу жолугушуулар?

Каалаган стандартты жазууга болот. Бирок ал чыныгы катышуучулардын талкуусунан өтпөсө — кагаз бойдон калат. Контент пикирди бекемдейт. Диалог макулдашууну жаратат.

Ошондуктан негизги формат — талкуулоо жолугушуулары: жабык кесиптик талкуулар, тематикалык сессиялар, тегерек столдор.

Бир жылдан кийин реалдуу эмне болот?

Идеалдуу базар эмес. Конкреттүү өзгөрүүлөр:

• чындап колдонулган бекитилген терминдер
• негизги маселелер боюнча макулдашылган мамилелер
• катышуучулардын ортосундагы үзгүлтүксүз диалог
• кесиптик стандарттардын алгачкы элементтери

Бул иштин сапатын олуттуу өзгөртөт.

Эмне үчүн Өзбекстан, эмне үчүн азыр?

Базар кубулуш катары калыптанган. Адистер бар, практика бар, жергиликтүү контекстти түшүнүү бар.

Кийинки этап — башкалардын мамилелерин жөн гана колдонуу эмес, өзүнүкүн калыптандырууга катышуу. Бул учурду пайдалансак — бул аймактын атаандаштык артыкчылыгы. Өткөрүп жиберсек — ажырым улам өсө берет.

Кантип кошулуу мүмкүн?

Биринчи кадам — талкуулоо жолугушуусуна катышуу. Дата жана орду каалагандар менен биргеликте аныкталат.

Ачыктыкка жана тутумдуулукка муктаждыкты сезип жаткандар — алар биринчи катышуучулар.

Макулдашуу — бул документ эмес, процесс.