17 мам. 2026
Шерали Джурабоев — Sky CA/Tajikistan аймақтық басқарушы директоры.
Бүгін Өзбекстандағы маркетинг пен жарнама бұрынғыға қарағанда әлдеқайда жүйелірек жұмыс істейді. Біз тек ел ішінде сатып алушы базасын құруға бағытталған ғана емес, сонымен қатар күшті экспорттық әлеуеті бар ұзақ мерзімді стратегияларды көріп отырмыз. Теледидар жарнамасы нарығының жылдам өсуі оның алдыңғы кезеңдерде бағаланбағандығын және өсу әлеуетінің тереңдігін көрсетеді.
Ең айқын проблемалық нүктелер сараптаманың болуымен байланысты: базалық білім және оны индустрияда қолдану тәжірибесі. Бұл өсу мәселесі және ол жақында шешіледі. Мамандарды даярлауға және болашақ кадрлар үшін маркетолог-жарнамашының тартымды бейнесін жасауға назар аудару керек. Бір мезгілде жасанды интеллект негізіндегі жаңа құралдардың ықпалын ескеру қажет. Мысалы, жарнамадағы бастапқы мамандықтар автоматтандырылып, болашақ Огилвилердің өсу негізі болудан қалады.
Бұл кәсіпкерлердің шешімдерді жиі маркетинг саласындағы деректер мен білімге емес, интуиция мен жеке пікірге негіздеп қабылдауына алып келеді.
Маркетинг — бұл компанияның бөлімі емес, бүгінде оңсыз ұзақ мерзімді перспективада тиімді болу мүмкін болмайтын функция.
Өзбекстанда мемлекеттің бизнеспен өзара іс-қимылы көрші мемлекеттерге қарағанда әлдеқайда тез дамуда. Бұл жағымды тренд. Дегенмен, бізде шынымен тиімді және бәсекеге қабілетті экономика пайда болуы үшін көп нәрсе жасау қажет болады.
Бұл әсіресе стратегиялық маркетингтік жоспарлау саласында маңызды, онда деректер ақиқаттың ең маңызды көзі болып табылады. Мемлекет осы деректерге қол жетімділікте ашықтықты неғұрлым көбірек қамтамасыз еткен сайын, отандық өндірушілер үшін ұзақ мерзімді табысты бизнес құру ықтималдығы соғұрлым жоғары болады. Сонымен қатар, бұл Өзбекстанда өнімдерді жиі сататын, бірақ шетелде өндіретін халықаралық өндірушілердің алдында бәсекелестік артықшылықтардың тағы бір қабатын жасайды.
Бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі, әрине, сезіледі. Бұған бірнеше себеп бар. Біріншіден, біз әлеуметтік бағдарланған маркетинг дәуірінде өмір сүреміз. Жаңа буын брендтердің жалпы әл-ауқатты жасау үшін не айтатынына және не істейтініне ерекше сезімтал. Сондықтан брендтердің әлеуметтік жауапты болудан басқа нұсқасы жоқ.
Екіншіден, біз ислам дәстүрлі түрде зайырлы өмірге қатты ықпал ететін аймақта өмір сүреміз. Фалах және баракат қоғамда әдепкі бойынша жоғары мадақталады және қолдау табады. Дәл сондықтан бүгін брендтер жай ғана ақша табумен қатар, олар жұмыс істейтін қоғам мен қауымдастықтардың дамуына үлес қосуы қажет.
Халықтың өсуі мен оның орташа жасын ескере отырып, жақын жылдарда ел аймаққа және әлемге маркетингте жаңа нәрсе ұсына алады деп сеніммен болжауға болады. Бірақ қазіргі кезеңде біз бізден бұрын басқалар жасағанды үйреніп, сіңіру керекпіз: фестивальдер, кейстер, фреймворктар — бүгін тиімді компаниялардың негізін құрайтынның бәрі.
Өзбекстан жаңа әдістемелерді енгізуге тек қабілетті ғана емес — ол мұны жасауы тиіс. Алайда, мен велосипед ойлап табу әрекеттерінен сақтандырғым келеді. Біз бүгін басқаларда бар ең жақсыны алып, біздің мәдени мұра призмасы арқылы, халықтың энергиясы мен таланттарымен, сонымен қатар мемлекет қолдауымен Өзбекстан лайықты орын ала алатын болады.
Мәселелерді жай ғана талқылау, әдетте, тиімді стратегия емес. Мен үш проблемалық өсу аймағына фокусты тарылтып, оларды тек талқылау ғана емес, кедергілерді жою үшін нақты жолдар табуды қалар едім.