Suhbat

Bozor tizimlidan ko'ra ko'proq stixiyali

12 avg. 2026

TL;DR≈ 2 daq

Buyurtmachi tomonidan qarash: agentliklar marketingni sotuvlar, o'zini oqlash va mijozlarni saqlab qolish bilan bog'lamay, «chiroyli qadoq»ni sotadi.

Mahsulotni, raqamlarni va xaridor xatti-harakatini tushunadigan mutaxassislarni topish deyarli imkonsiz — bozor vizual kontent ijrochilariga to'la.
Va'da qilingan qamrov va ko'rishlar haqiqiy mijozlarga aylanmaydi, natija uchun esa agentliklar javobgarlik olmaydi.
Tartibga solish reaktiv: qoidalar postfaktum paydo bo'ladi, biznesga esa raqamli muhitda — Telegramdan blogerlar reklamasigacha — oldindan ma'lum chegaralar kerak.

Kimga foydali: Biznes rahbarlari va marketing buyurtmachilari, agentliklar, raqamli reklama regulyatorlariNimani qo‘llash: Ish boshlashdan oldin pudratchi bilan muvaffaqiyat mezonini kelishib oling: qamrov va «layk»lar emas, so'rovlar, sotuvlar va o'zini oqlash.

Foto: Spot.uz

Shuhrat Qurbonov — «Simple smart systems» MChJ direktori.

O'zbekistondagi marketing va reklama sohasini tizimli ishlayapti deb atash mumkinmi? Men «hozircha yo'q» degan javobga moyilman. Ko'proq buyurtmachi tomonida turgan inson sifatida, bozor tizimlidan ko'ra ko'proq stixiyali deb hisoblayman. Bugun aksariyat agentliklar va mutaxassislar alohida «qadoq»ni — chiroyli tasvir, ijtimoiy tarmoqlardagi postlar yoki alohida reklama kampaniyalarini sotadi. Ammo marketingni biznesning haqiqiy vazifalari — sotuvlar, o'zini oqlash va mijozlarni saqlab qolish bilan bog'laydiganlar juda kam.

Buyurtmachining og'riqli nuqtalari

Bozorga foydalanuvchi va buyurtmachi ko'zi bilan qaralsa, ikkita muammoli nuqta ayniqsa yaqqol ko'zga tashlanadi.

Biznesni tushunadigan professionallarni topish qiyin. Bozorda vizual kontent yasay oladigan ijrochilar ko'p, ammo mahsulotni, raqamlarni va xaridor xatti-harakatini tushunadiganlar o'ta kam.
Natija uchun hech kim javob bermaydi. Agentliklar ko'pincha yuqori qamrov va ko'rishlarni va'da qiladi, biroq muammo shundaki, ular haqiqiy mijozlarga aylanmaydi.

Qoidalar yo'l-yo'lakay shakllanmoqda

O'yin qoidalari shaffofmi? Boshqa sohalardagi kabi, ular hozircha endigina shakllanmoqda. Davlat va biznes muloqoti ko'proq reaktiv xarakterga ega: regulyatorlar kimdir haddan oshib ketganidan keyingina ishga kirishadi — masalan, moliyaviy jihatdan xatarli xizmatlar reklamasi yoki agressiv chegirmalar borasida. Biznesga tushunarli va oldindan aytib bo'ladigan qoidalar yetishmaydi, ayniqsa raqamli muhitda — Telegram, blogerlar reklamasi, onlayn-platformalarda. Kompaniyalar ruxsat etilgan chegaralar qayerdan o'tishini oldindan bilishi kerak.

His qilsa bo'ladigan mas'uliyat

Iste'molchi nuqtai nazaridan biznesning ijtimoiy mas'uliyati hozircha deyarli sezilmaydi. Menimcha, haqiqiy mas'uliyat — bu:

Halollik. Mayda shrift, yashirin komissiyalar va bo'rttirilgan va'dalarning yo'qligi.
Hurmat va o'rgatish. Mijozlarning savodxonligi pastligidan foydalanmaslik, aksincha — mahsulotdan to'g'ri va xavfsiz foydalanishni tushuntirish.

Telegram bo'yicha noyob tajriba

Sohaning intellektual salohiyatiga baho berar ekanman, shuni ta'kidlayman: biz yangi texnologiyalarni juda tez o'zlashtiramiz. Va bizda boshqa bozorlarda yo'q narsa bor.

Telegramdan sotuvlar, muloqot va servis uchun asosiy maydon sifatida foydalanish tajribamiz — noyob. Auditoriya bilan ishlashning bu modelini nega boshqa mamlakatlarga eksport qilmasligimiz kerak?

To'g'ridan-to'g'ri muloqot kerak

Bu masalalarni hozirgidan kengroq muhokama qilish kerak: nazarimda, marketologlar ko'pincha faqat o'zaro suhbatlashadi. Taraqqiyot bo'lishi uchun biznes — marketing uchun pul to'laydiganlar — va uni amalga oshiradigan mutaxassislar o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri muloqot zarur. Shunda biz umumiy tilga kelamiz: muvaffaqiyat mezoni «layk»lar emas, biznes va mijozlar uchun real foyda bo'ladi.

✈ Telegramda muhokama👁 —