Сұхбат

Нарық жүйеліден гөрі стихиялы

12 там. 2026

TL;DR≈ 2 мин

Тапсырыс беруші тарапынан көзқарас: агенттіктер маркетингті сатумен, өзін-өзі ақтаумен және клиенттерді ұстап қалумен байланыстырмай, «әдемі қаптама» сатады.

Өнімді, цифрларды және сатып алушының мінез-құлқын түсінетін мамандарды табу дерлік мүмкін емес — нарық визуалды контент орындаушыларына толы.
Жарияланған қамту мен қаралымдар нақты клиенттерге айналмайды, ал нәтижеге агенттіктер жауап бермейді.
Реттеу реактивті: ережелер кейін ғана пайда болады, ал бизнеске цифрлық ортада — Telegram-нан блогерлік жарнамаға дейін — болжамды шекаралар қажет.

Кімге пайдалы: Бизнес басшылары мен маркетинг тапсырыс берушілері, агенттіктер, цифрлық жарнама реттеушілеріНені қолдану керек: Жұмыс басталмас бұрын мердігермен табыс өлшемін келісіп алыңыз: қамту мен «лайк» емес, өтінімдер, сату және өзін-өзі ақтау.

Фото: Spot.uz

Шухрат Курбанов — «Simple smart systems» ЖШС директоры.

Өзбекстандағы маркетинг пен жарнама саласы жүйелі жұмыс істейді деп айтуға бола ма? Мен «әзірге жоқ» деген жауапқа бейіммін. Көбіне тапсырыс беруші тарапында болған адам ретінде нарық жүйеліден гөрі стихиялы деп есептеймін. Бүгінде агенттіктер мен мамандардың басым бөлігі жеке «қаптаманы» — әдемі суретті, әлеуметтік желідегі посттарды немесе жекелеген жарнамалық іске қосуларды сатады. Бірақ маркетингті бизнестің нақты міндеттерімен — сатумен, өзін-өзі ақтаумен және клиенттерді ұстап қалумен — байланыстыратындар аз.

Тапсырыс берушінің қай жері ауырады

Нарыққа пайдаланушы мен тапсырыс берушінің көзімен қарасақ, екі проблемалық нүкте айқын көрінеді.

Бизнесті түсінетін кәсіпқойларды табу қиын. Нарықта визуалды контент жасай алатын орындаушылар көп, бірақ өнімді, цифрларды және сатып алушының мінез-құлқын түсінетіндер өте аз.
Нәтижеге ешкім жауап бермейді. Агенттіктер жоғары қамту мен қаралымдарды жиі жариялайды, бірақ мәселе — олардың нақты клиенттерге айналмайтынында.

Ережелер жүріп бара жатып қалыптасады

Ойын ережелері ашық па? Басқа салалардағыдай, олар әзірге енді ғана қалыптасып келеді. Мемлекет пен бизнестің диалогы көбіне реактивті сипатта: реттеушілер біреу шектен шыққаннан кейін ғана қосылады — мысалы, қаржылық тәуекелі жоғары қызметтердің жарнамасында немесе агрессивті жеңілдіктерде. Бизнеске түсінікті әрі болжамды ережелер жетіспейді, әсіресе цифрлық ортада — Telegram-да, блогерлік жарнамада, онлайн-платформаларда. Компаниялар рұқсат етілген шекараның қайда өтетінін алдын ала білуі тиіс.

Сезінуге болатын жауапкершілік

Тұтынушы тұрғысынан бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі қазір сезілмейді десе де болады. Менің ойымша, нағыз жауапкершілік — бұл:

Адалдық. Ұсақ шрифттің, жасырын комиссиялардың және асыра сілтелген уәделердің болмауы.
Құрмет және оқыту. Клиенттердің сауаттылығы төмендігін пайдаланбау, керісінше — өнімді дұрыс әрі қауіпсіз пайдалану жолын түсіндіру.

Telegram-ның бірегей тәжірибесі

Саланың интеллектуалдық әлеуетін бағалай отырып айтарым: біз жаңа технологияларды өте жылдам игереміз. Әрі бізде басқа нарықтарда жоқ нәрсе бар.

Telegram-ды сату, қарым-қатынас және сервис үшін басты алаң ретінде пайдалану тәжірибеміз — бірегей. Аудиториямен жұмыс істеудің осы моделін неге басқа елдерге экспорттамасқа?

Тікелей әңгіме қажет

Осы мәселелердің барлығын қазіргіден кеңірек талқылау керек: маркетологтар көбіне тек өзара ғана сөйлесетіндей әсер қалады. Прогресс болуы үшін бизнестің — маркетингке ақша төлейтіндердің — және оны жасайтын мамандардың тікелей әңгімесі қажет. Сонда біз табыс өлшемі «лайк» емес, бизнес пен клиенттерге тиетін нақты пайда болатын ортақ тілге келеміз.

✈ Telegramда талқылау👁 —