O'zlashtirishdan — marketing fikrini eksport qilishga

Diyor Mirzaaxmedov — O'zbekiston Marketing Assotsiatsiyasi boshqaruvi raisi. Nega soha hali tizimga aylanmagani va O'zbekiston xalqaro bozorga nima taklif qila olishi haqida.

---

Soha bor — tizim hali yo'q

O'zbekistonda marketing va reklama allaqachon to'laqonli sohaga aylandi, ammo hali to'laqonli tizimga aylangani yo'q. Bozorimiz o'zining ichki standartlari, qoidalari va samaradorlik madaniyati shakllanishidan tezroq o'smoqda.

Bugungi asosiy muammo aniq marketing vositalarining yetishmasligida emas, balki tizimli yondashuv tanqisligida — chuqur strategiya, tahliliy ma'lumotlar, professional kompetensiyalar va natijani xolis o'lchash usullari yetishmayapti.

Qoidalar shaffofligi va davlat bilan tarmoq muloqoti

Qonunchilik va tartibga solish muhiti jadal takomillashmoqda, biroq biznes va reklama sohasi ayrim normalarning noaniqligi, ularning turlicha talqin qilinishi hamda qarorlarning yetarlicha bashoratli emasligiga duch kelmoqda.

Keyingi hal qiluvchi qadam — davlat va biznes o'rtasidagi umumiy muloqotdan regulyatorlarning professional marketing, reklama va media hamjamiyati bilan doimiy tarmoq muloqotiga o'tish. Faqat shundagina o'yin qoidalari ish bo'lib bo'lgandan keyin emas, balki bozor bilan birgalikda va eng yaxshi xalqaro amaliyotga tayangan holda shakllanadi.

Etik va mas'uliyatli marketingning uchta tamoyili

Mahalliy marketingda ijtimoiy mas'uliyat allaqachon sezilmoqda, ammo u hali yagona umumsoha standartiga aylangani yo'q. Yirik brendlar obro'ga oid risklarni, kommunikatsiyaning etikligini va o'zining jamiyatga ta'sirini tobora ko'proq hisobga olmoqda. Marketingning zamonaviy mas'uliyati uchta asosiy tamoyilga qurilishi kerak:

• Iste'molchini aldamaslik.
• Uning zaif tomonlaridan foydalanmaslik.
• Kommunikatsiyaning ijtimoiy oqibatlarini hisobga olish.

Bu masala ayniqsa bolalarga qaratilgan reklamada, moliyaviy va tibbiy xizmatlar sohasida, qimor mexanikalarida va shaxsiy ma'lumotlar bilan ishlashda keskin turibdi. Pirovardida mas'uliyatli marketing — bu xayriya emas, balki brendning inson va jamiyat bilan munosabatlaridagi halol va shaffof qoidalardir.

O'zlashtirishdan — intellekt va metodologiyalar eksportiga

O'zbekistonda marketingning intellektual salohiyati uning bugungi xalqaro maydondagi ko'rinishidan ancha yuqori. Mamlakatda jahon darajasida raqobatlasha oladigan kuchli marketologlar, tadbirkorlar, kreatorlar va agentliklar avlodi shakllandi.

O'zbekiston xalqaro bozorga taklif qila oladigan asosiy narsa — an'anaviy madaniyat, yosh raqamli auditoriya va yuqori tadbirkorlik faolligi bir vaqtda uchrashadigan jadal o'sayotgan bozorda brend targ'ib qilishning noyob tajribasi. Bu yangi brendlar va o'ziga xos marketing yechimlari yaratish uchun ideal muhit.

Biz jahon amaliyotlarini oddiy o'zlashtirishdan ularni moslashtirishga o'tib bo'ldik. Keyingi bosqich — o'z metodologiyalarimizni yaratish: tadqiqotlar, standartlar, modellar, professional atamashunoslik va mamlakat tashqarisida ham talab qilinadigan texnologik yechimlar.

O'zbekiston mintaqadagi zamonaviy marketing fikrining shunchaki iste'molchisi emas, balki asosiy manbalaridan biriga aylanishi kerak.

Marketingning iqtisodiy taraqqiyotdagi o'rni

O'zbekistonda marketing yopiq professional hamjamiyat doirasidan butunlay chiqib ketdi. Bugun u mahalliy biznesning raqobatbardoshligiga, eksport salohiyatiga, mamlakatning investitsiyaviy jozibadorligiga va milliy brendlarning kapitallashuviga bevosita ta'sir qilmoqda.

Aynan shu bois tarmoq muhokamasini yangi darajaga olib chiqish zarur — biznes vakillari, davlat organlari, ixtisoslashgan assotsiatsiyalar, akademik fan va OAV ishtirokida. Bizga ayrim reklama vositalari va targ'ibot instrumentlari haqidagi suhbat emas, balki marketingning butun O'zbekiston iqtisodiyoti miqyosidagi o'rni haqida to'laqonli strategik muloqot kerak.