23 авг. 2026
Рынок тармакка айланды, бирок системага айланган жок: ал стандарттар, эрежелер жана натыйжалуулук маданияты калыптангандан ылдам өсүүдө, — Өзбекстандын кийинки кадамы өз методологияларын экспорттоо.
Диёр Мирзаахмедов — Өзбекстан Маркетинг Ассоциациясынын башкармасынын төрагасы. Тармак эмне үчүн азырынча системага айланбаганы жана Өзбекстан эл аралык рынокко эмнени сунуштай аларын айтып берди.
Өзбекстанда маркетинг менен жарнама толук кандуу тармакка айланды, бирок али толук кандуу системага айланган жок. Биздин рынок анын ички стандарттары, эрежелери жана натыйжалуулук маданияты калыптангандан да ылдам өсүүдө.
Бүгүнкү негизги көйгөйлүү чекит айрым маркетинг куралдарынын жетишсиздигинде эмес, системалуу мамиленин тартыштыгында — терең стратегия, аналитикалык маалымат, кесипкөй компетенциялар жана натыйжаны объективдүү өлчөө ыкмалары жетишпейт.
Мыйзамдар менен жөнгө салуу чөйрөсү тез өркүндөп жатат, бирок бизнес менен жарнама тармагы айрым ченемдердин эки маанилүүлүгүнө, аларды ар кандай чечмелөөгө жана чечимдердин жетишсиз болжолдуулугуна дагы эле туш болууда.
Кийинки өтө маанилүү кадам — мамлекеттин бизнес менен жалпы диалогунан жөнгө салуучулардын кесипкөй маркетинг, жарнама жана медиа коомчулугу менен туруктуу тармактык диалогуна өтүү. Ушундай мамиледе гана оюндун эрежелери иш болуп өткөндөн кийин эмес, рынок менен биргеликте жана эл аралык мыкты тажрыйбага таянып түзүлөт.
Ата мекендик маркетингде социалдык жоопкерчилик сезилип калды, бирок азырынча бирдиктүү жалпы тармактык стандартка айланган жок. Ири бренддер репутациялык тобокелдиктерди, коммуникациянын этикалуулугун жана өздөрүнүн коомго тийгизген таасирин барган сайын көбүрөөк эске алууда. Маркетингдин заманбап жоопкерчилиги үч негизги принципке курулушу керек:
Бул маселе өзгөчө балдарга арналган жарнамада, финансылык жана медициналык кызматтар чөйрөсүндө, кумар механикаларында жана жеке маалыматтар менен иштөөдө курч турат. Акыр аягында жоопкерчиликтүү маркетинг — бул кайрымдуулук эмес, бренддин адам жана коом менен мамилесиндеги адал, ачык-айкын эрежелер.
Өзбекстандагы маркетингдин интеллектуалдык потенциалы анын бүгүнкү эл аралык деңгээлдеги көрүнүшүнөн бир кыйла жогору. Өлкөдө дүйнөлүк деңгээлде ийгиликтүү атаандаша алган күчтүү маркетологдордун, ишкерлердин, креаторлордун жана агенттиктердин мууну калыптанды.
Өзбекстан эл аралык рынокко сунуштай ала турган эң башкы нерсе — салттуу маданият, жаш санариптик аудитория жана жогорку ишкердик активдүүлүк бир убакта айкалышкан тез өсүүчү рынокто жылдыруунун уникалдуу тажрыйбасы. Бул жаңы бренддерди жана оригиналдуу маркетинг чечимдерин жаратуу үчүн идеалдуу чөйрө.
Биз дүйнөлүк тажрыйбаларды жөн эле карыз алуудан аларды ыңгайлаштырууга өтүп жатабыз. Кийинки тепкич — өз методологияларыбызды түзүү: изилдөөлөр, стандарттар, моделдер, кесиптик терминология жана өлкө сыртында суроо-талапка ээ технологиялык чечимдер.
Өзбекстан жөн гана керектөөчү эмес, регионундагы заманбап маркетинг ойунун негизги булактарынын бири болушу керек.
Өзбекстанда маркетинг жабык кесиптик коомчулуктун алкагынан биротоло чыкты. Бүгүн ал ата мекендик бизнестин атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүнө, экспорттук потенциалга, өлкөнүн инвестициялык жагымдуулугуна жана улуттук бренддердин капитализациясына түздөн-түз таасир этет.
Ошондуктан тармактык талкууну жаңы деңгээлге чыгаруу зарыл — бизнестин, мамлекеттик органдардын, тармактык ассоциациялардын, академиялык илимдин жана ЖМКнын өкүлдөрүн тартуу менен. Бизге айрым жарнама каражаттары жана жылдыруу куралдары жөнүндө жөн эле аңгеме эмес, Өзбекстандын бүткүл экономикасынын масштабында маркетингдин ролу тууралуу толук кандуу стратегиялык диалог керек.