23 авг. 2026
Бозор ба соҳа табдил ёфт, вале система нашуд: он назар ба ташаккули стандартҳо, қоидаҳо ва фарҳанги самаранокӣ тезтар меафзояд, — ва қадами навбатии Ӯзбекистон содироти методологияҳои худӣ аст.
Диёр Мирзаахмедов — раиси раёсати Ассотсиатсияи маркетинги Ӯзбекистон. Дар бораи он ки чаро соҳа ҳанӯз ба система табдил наёфтааст ва Ӯзбекистон ба бозори байналмилалӣ чӣ пешниҳод карда метавонад.
Маркетинг ва реклама дар Ӯзбекистон аллакай ба соҳаи мукаммал табдил ёфтаанд, вале ҳанӯз система нашудаанд. Бозори мо назар ба стандартҳо, қоидаҳо ва фарҳанги самаранокии дохилии худ тезтар меафзояд.
Нуқтаи асосии мушкилот имрӯз дигар набудани асбобҳои мушаххаси маркетингӣ нест, балки камбуди муносибати системавӣ аст — стратегияи амиқ, маълумоти таҳлилӣ, салоҳияти касбӣ ва усулҳои воқеъбинонаи чен кардани натиҷа.
Қонунгузорӣ ва муҳити танзимкунанда босуръат такмил меёбанд, аммо бизнес ва соҳаи реклама то ҳол бо норавшании баъзе меъёрҳо, тафсирҳои гуногуни онҳо ва пешбининашавандагии қарорҳо рӯ ба рӯ мешаванд.
Қадами навбатии ҳалкунанда — гузаштан аз муколамаи умумии давлат бо бизнес ба муколамаи доимии соҳавии танзимгарон бо ҷомеаи касбии маркетингӣ, рекламавӣ ва медиавӣ. Танҳо дар ин сурат қоидаҳои бозӣ на пас аз воқеа, балки якҷоя бо бозор ва бо такя ба беҳтарин таҷрибаи байналмилалӣ ташаккул меёбанд.
Масъулияти иҷтимоӣ дар маркетинги ватанӣ аллакай эҳсос мешавад, вале ҳанӯз ба стандарти ягонаи умумисоҳавӣ табдил наёфтааст. Брендҳои бузург торафт бештар хатарҳои обрӯӣ, ахлоқи муоширатҳо ва таъсири худро ба ҷомеа ба назар мегиранд. Масъулияти муосири маркетинг бояд бар се принсипи асосӣ бино ёбад:
Ин масъала бахусус дар рекламаи барои кӯдакон, соҳаи хидматҳои молиявӣ ва тиббӣ, механикаҳои қиморӣ ва кор бо маълумоти шахсӣ тезу тунд аст. Дар ниҳоят, маркетинги масъулиятнок хайрия нест, балки қоидаҳои ростқавлона ва шаффофи муносибати бренд бо инсон ва ҷомеа аст.
Иқтидори зеҳнии маркетинг дар Ӯзбекистон аз ҳузури имрӯзаи байналмилалии он хеле болотар аст. Дар кишвар насли маркетологҳо, соҳибкорон, креаторҳо ва агентиҳои қавӣ ташаккул ёфтааст, ки дар сатҳи ҷаҳонӣ бомуваффақият рақобат карда метавонанд.
Чизи асосие, ки Ӯзбекистон ба бозори байналмилалӣ пешниҳод карда метавонад, — таҷрибаи нодири пешбарӣ дар бозори босуръат афзоянда, ки дар он фарҳанги анъанавӣ, аудиторияи ҷавони рақамӣ ва фаъолнокии баланди соҳибкорӣ ҳамзамон ба ҳам меоянд. Ин муҳити беҳтарин барои офаридани брендҳои нав ва қарорҳои аслии маркетингӣ аст.
Мо аллакай аз иқтибоси оддии таҷрибаҳои ҷаҳонӣ ба мутобиқсозии онҳо мегузарем. Зинаи навбатӣ — офаридани методологияҳои худӣ: тадқиқот, стандартҳо, моделҳо, истилоҳоти касбӣ ва қарорҳои технологӣ, ки берун аз кишвар низ талабот доранд.
Ӯзбекистон бояд на танҳо истеъмолкунанда, балки яке аз сарчашмаҳои калидии афкори муосири маркетингӣ дар минтақа гардад.
Маркетинг дар Ӯзбекистон аз доираи басташудаи ҷомеаи касбӣ комилан берун баромад. Имрӯз он бевосита ба рақобатпазирии бизнеси ватанӣ, иқтидори содиротӣ, ҷолибияти сармоягузории кишвар ва капитализатсияи брендҳои миллӣ таъсир мерасонад.
Маҳз барои ҳамин баҳси соҳавиро бояд ба сатҳи нав бароварда, намояндагони бизнес, мақомоти давлатӣ, ассотсиатсияҳои соҳавӣ, илми академӣ ва ВАО-ро ҷалб кард. Ба мо на танҳо сӯҳбат дар бораи расонаҳои алоҳидаи реклама ва асбобҳои пешбарӣ, балки муколамаи мукаммали стратегӣ дар бораи нақши маркетинг дар миқёси тамоми иқтисоди Ӯзбекистон лозим аст.