Umid Yakubov · 27 may 2026
Umid Yaqubov, O'zbekiston jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universitetida marketing va PR o'qituvchisi hamda Xalqaro matbuot klubining bosh prodyuseri
O'zbekistonda marketingning to'liq tizimliligi haqida gapirish hali erta. Soha o'tish davrida: ishtirokchilarning katta qismi inersiya bilan, eskirgan yondashuvlardan foydalanib ishlashda davom etmoqda. Poytaxt bozori va mintaqalar o'rtasida keskin uzilish, shuningdek noyob strategiyalar yaratish o'rniga mahalliy ham, xorijiy tajribaning ortiqcha nusxalanishi kuzatilmoqda.
Vaziyatni sifatli analitika, monitoring va auditoriyani chuqur tadqiq etishning yo'qligi yanada murakkablashtirmoqda. Raqamli bozorda paradoksal vaziyat yuzaga kelgan: sifatli inventarning keskin tanqisligi sharoitida yuqori raqobat saqlanib qolmoqda, bu esa narxlarning asossiz o'sishiga olib kelmoqda. Natijada, iste'molchi bir xil va sifatsiz kontentdan «reklama charchog'ini» namoyish qilmoqda.
«O'yin qoidalari»ning shaffofligi va biznesning davlat bilan o'zaro hamkorlik samaradorligi masalasi ochiq bo'lib qolmoqda. Soha hali kerakli standartlardan uzoqda ekanining yorqin misoli Toshkentdagi tashqi yozuvlar bilan bog'liq yaqinda bo'lgan keys bo'ldi, u regulyator va tadbirkorlar o'rtasidagi yagona va tushunarli kommunikatsiya mexanizmlarining yo'qligini fosh qildi.
Kompaniyalarning aksariyati CSRni faqat xayriya yoki madaniy tadbirlarni homiylik qilish sifatida noto'g'ri talqin qiladi. Biroq zamonaviy KSO modeli ijtimoiy qadriyatlarning biznes-jarayonlarga ancha chuqurroq integratsiyasini nazarda tutadi.
Mamlakatda biznesning ijtimoiy mas'uliyati (CSR) hozircha faqat qisman his qilinmoqda, bozor bunga endigina kelmoqda.
Mavjud qiyinchiliklarga qaramay, O'zbekistonning intellektual kapitali mamlakatga Markaziy Osiyo mintaqasi va turkiy dunyoda kuchli o'yinchi bo'lishga da'vogar bo'lish imkonini beradi. Bunga IT-sektorning faol rivojlanishi va yoshlar orasida chet tillarini bilishning yuqori darajasi ko'maklashmoqda.
Ilg'or metodologiyalarni joriy etish jarayoni Uzum va Artel kabi milliy texnologik yetakchilar tomonidan allaqachon boshlangan. Bu kompaniyalar faol ravishda quyidagilarni integratsiya qilmoqda:
Bozor haqiqatan ham yetuk bo'lishi uchun hozirgi tor doiradagi muhokamalar formati keng ko'lamli ijtimoiy va professional muloqotga aylanishi kerak. Marketing va PR masalalarini konferensiyalar, yirik OAV darajasiga olib chiqish, muhokamalarga davlat organlarini, ta'lim muassasalarini va yoshlarni jalb qilish zarur.
Bugungi kunda O'zbekistonda marketing sohasi yuksalish bosqichida. Tizimli ishlashga o'tish, profil ta'limga investitsiya kiritish va o'z standartlarini shakllantirish sharti bilan, mamlakatning mintaqaviy miqyosdagi texnologik va intellektual markazga aylanish uchun barcha imkoniyatlari bor.